Báo cáo mới từ Climateworks Centre (Đại học Monash, Úc) đề xuất lộ trình giúp TP.HCM phát triển các khu công nghiệp phát thải ròng bằng không (NZIP), mở đường cho nền kinh tế carbon thấp và tăng trưởng bền vững.
Giảm phát thải carbon trong lĩnh vực công nghiệp được xem là bước đi then chốt để bảo đảm phát triển bền vững và đạt mục tiêu phát thải ròng bằng không (net zero) của Việt Nam. Mới đây, Climateworks Centre - tổ chức trực thuộc Đại học Monash (Úc) - đã công bố báo cáo lộ trình giúp TP.HCM chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp phát thải ròng bằng không (Net Zero Industrial Precinct - NZIP).
Khu công nghiệp phát thải ròng bằng không là gì?
Theo Climateworks Centre, NZIP là mô hình trong đó các doanh nghiệp, cơ quan quản lý và nhà đầu tư cùng phối hợp để giảm phát thải khí nhà kính trong một khu vực cụ thể. Thay vì hoạt động riêng lẻ, các bên chia sẻ hạ tầng năng lượng, công nghệ và nguồn vốn để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu suất và điện khí hóa sản xuất.
Tập trung vào năm khu công nghiệp trọng điểm
Lộ trình của Climateworks Centre tập trung vào 5 khu công nghiệp hiện chiếm hơn 70% tổng mức tiêu thụ năng lượng công nghiệp tại TP.HCM, gồm: Khu Công nghệ cao Sài Gòn, Khu Chế xuất Tân Thuận, Khu Công nghiệp Tân Tạo, Hiệp Phước và Đông Nam.
Ông Khuất Tuấn Anh (Ben Khuat) - Giám đốc Chính sách Climateworks Centre Việt Nam - cho biết: “Mô hình NZIP mở ra cơ hội để ngành công nghiệp Việt Nam vừa phát triển bền vững vừa duy trì sức cạnh tranh toàn cầu. Việc chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp có thể trở thành động lực tăng trưởng mới cho TP.HCM”.
Ông cũng nhấn mạnh rằng việc hiện đại hóa hạ tầng năng lượng, cải tiến quy trình sản xuất và tăng cường hợp tác giữa các doanh nghiệp sẽ giúp TP.HCM thu hút thêm đầu tư xanh, đồng thời khẳng định vị thế dẫn đầu khu vực trong lĩnh vực giảm phát thải công nghiệp.
Ngành công nghiệp - trụ cột trong mục tiêu net zero
Việt Nam hiện duy trì tốc độ tăng trưởng GDP trung bình khoảng 7% trong hai thập kỷ qua, nhưng đi cùng là mức phát thải tăng 140% chỉ trong 10 năm, trong đó công nghiệp chiếm hơn một nửa tổng năng lượng tiêu thụ quốc gia. Trên toàn cầu, lĩnh vực này đóng góp hơn 1/3 lượng phát thải khí nhà kính.
Theo ông Khuất Tuấn Anh, điều này cho thấy ngành công nghiệp đóng vai trò quyết định trong việc hiện thực hóa mục tiêu net zero toàn cầu vào năm 2050. “TP.HCM có thể trở thành địa phương tiên phong của Việt Nam trong mô hình giảm phát thải carbon gắn liền với đổi mới và hợp tác”, ông nói.
Hợp tác quốc tế vì phát triển bền vững
Báo cáo của Climateworks Centre được xây dựng dựa trên chuỗi nghiên cứu về các khu công nghiệp NZIP tại Úc và Đông Nam Á, phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM và Trung tâm CIT.
Trước đó, vào tháng 9/2024, Climateworks Centre và Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác tại Diễn đàn Kinh tế TP.HCM lần thứ 5, chính thức khởi động chương trình chuyển đổi các khu công nghiệp theo hướng phát thải ròng bằng không.
Được thành lập năm 2009, Climateworks Centre là tổ chức phi lợi nhuận thuộc Đại học Monash (top 50 thế giới), hợp tác cùng Chính phủ Úc và Quỹ Myer, với mục tiêu kết nối nghiên cứu khoa học và hành động ứng phó biến đổi khí hậu tại Úc, Đông Nam Á và Thái Bình Dương.
Hiệp Nguyễn
